Doorbreek de stilte Onzichtbaar Taboes

De dood als achterdeur

In dit blog ga ik in op het thema suïcide en suïcidaliteit.
Loop jij zelf met gedachtes aan suïcide rond? Heb jij momenten waarop je het leven niet meer ziet zitten, maar durf je hier eigenlijk niet over te praten? Neem dan contact op met 113Online. Zij bieden 24 uur per dag, 7 dagen per week de mogelijkheid om te chatten of te bellen. Dit kan geheel anoniem.

“Als je wéét dat je sommige mensen kunt triggeren (aanzetten tot of stimuleren) met dit onderwerp, waarom schrijf je dan een blog hierover?”, zul je je misschien afvragen als je bovenstaande hebt gelezen. Heel simpel: omdat suïcide en suïcidaliteit een onderwerp is waar zowel in de psychiatrie als in de maatschappij een enorm taboe op rust. Hulpverleners vermijden het liever, cliënten vinden het eng om te bespreken en omstanders snappen het niet. Drie redenen om hier dus wél over te schrijven.

Een aantal feitjes
1. Dagelijks overlijden er vijf mensen als gevolg van suïcide.
2. Suïcide is doodsoorzaak nummer 1 onder jongeren.
3. Jaarlijks belanden er zo’n 14.000 mensen in het ziekenhuis als gevolg van een suïcidepoging.
Ik moet eerlijk toegeven: ik schrok van deze getallen. Ik wist wel iets over een hoog percentage bij jongeren, maar als je het zo even op een rijtje zet, word je met je neus op de feiten gedrukt.

In de media en de psychiatrie worden verschillende woorden gebruikt voor suïcide of suïcidaliteit. Je kunt denken aan zelfmoord en zelfdoding of, wanneer het mislukt, een suïcidepoging, een zelfmoordpoging of een ts (tentamen suicidii). Ik vind de worden zelfmoord en zelfdoding heel naar, dus om die reden gebruik ik in dit artikel “suïcide”. Toch is zelfmoord wel een hele passende naam: een suïcide is vaak langdurig en uitgebreid voorbereid -hetzelfde als bij moord op een ander.

Waarom suïcide?
Misschien is dit wel de grootste vraag: waarom kiest iemand voor suïcide? Wat maakt dat iemand ervoor kiest om zichzelf van het leven te beroven? Mijn ervaring rondom suïcide is dat het vaak niet gaat om niet meer willen leven, maar om het leven zoals het op dat moment is niet meer willen. Uit pure wanhoop, niet meer wetend hoe het ooit nog anders of beter kan worden, kan dit resulteren in suïcide.

Het niet meer willen van dít leven is iets heel anders dan de meeste vooroordelen die ik hoor over suïcide en suïcidaliteit. Vaak wordt geroepen dat het aandachttrekkerij is, een impulsieve actie en dat je nooit daadwerkelijk actie zult ondernemen als je eerder over suïcide hebt gepraat. Het zijn allemaal mythes. Was het maar aandachttrekkerij. Was het maar zo dat erover praten betekent dat je dit niet doet. Was het maar zo simpel.

De complexiteit van suïcidaliteit
Suïcidaliteit is voor alle partijen die ermee te maken hebben complex. Degene die met gedachtes en plannen hierover rondloopt, draagt een enorm geheim met zich mee. Dat kan leiden tot eenzaamheid, wat de neiging tot suïcide kan vergroten. Hulpverleners, vooral zij die net beginnen in het vak, vinden het vaak eng om dit onderwerp bespreekbaar te maken, is mijn ervaring. En dan de omstanders: zij zitten vaak vol met vragen. Dat is heel begrijpelijk, want hoe kan het dat je het leven niet meer ziet zitten? We roepen vaak ‘je leeft maar één keer!’, dus hoe is het mogelijk dat sommigen dit vroegtijdig beëindigen, terwijl anderen vechten voor hun leven?

Dát is de complexiteit van suïcidaliteit.

Een achterdeurtje?
De titel van dit blog is ‘de dood als achterdeurtje’ en refereert aan mijn eigen ervaringen met suïcide en suïcidaliteit. Mijn carrière in de psychiatrie -als cliënt- heeft ervoor gezorgd dat ik meemaakte dat groepsgenoten zichzelf suïcideerden of een poging hiertoe deden. Heftige gebeurtenissen die me altijd bij zullen blijven. Maar ook voor mijzelf is het geen ver-van-mijn-bed-show.

Lang heb ik de dood als achterdeurtje gehouden: “als het echt niet beter wordt, kan ik mezelf altijd nog van kant maken”. Totdat ik begon aan mijn vorige behandeling en dit ter sprake kwam tijdens mijn intakegesprek. De intaker vroeg mij of we voor mijn behandeling een non-suïcide afspraak konden maken. Die afspraak kon ik wel maken, want ik mijn achterhoofd had ik de gedachte “als het echt niet beter wordt, kan ik na deze behandeling altijd mezelf nog van kant maken”. En zo begon ik aan de behandeling.

Daar liep ik tegen een probleem aan: zolang ik de dood als optie bleef zien, had therapie en daarmee de complete behandeling geen zin. Er zat dus maar één ding op: de achterdeur dichtdoen. Geen escapemogelijkheden meer. Geen materialen meer in huis die de drempel konden verlagen. Je kunt natuurlijk niet alles wegnemen en waar een wil is, is een weg, maar ik wil niet dood. Ik wil alleen dít leven niet meer. Mijn behandeling bood me de mogelijkheid tot verandering. En met het dichtdoen van die achterdeur kwam er ruimte om te kijken naar andere mogelijkheden.

De achterdeur dichtdoen
Het definitief dichtdoen van deze achterdeur maakte dat ik nog meer geconfronteerd werd met mijn problematiek. Op sommige momenten verlangde ik naar rust, maar elke keer besefte ik me dat een veel groter stuk in mij wil leven. En ik denk dat het dáár over moet gaan. Die gezonde kant van mij moet ik voeden. Het is de kant van mij die dromen heeft. Die weet wat ze wil worden “als ik later groot ben”. De ik die zoveel meer in haar mars heeft dan er de afgelopen jaren uitkwam, de ik die wil reizen, de wereld wil ontdekken, mild wil zijn voor zichzelf en het liefste in een Tinyhouse met uitzicht op bos en water woont. Iemand die iets gaat doen met haar creativiteit. Schrijven. Tekenen. Een boek schrijven. Die ik zit in mij en wil leven. En hoe meer ik die kant van mezelf voed, hoe groter mijn wil om te leven ook wordt.

Suicide does not end the chances of life getting worse. Suicide eliminates the possibility of it ever getting better.

Ik weet hoe wanhopig je kunt zijn als je actief suïcidaal bent. Ik veroordeel het ook niet, het doet me vooral pijn om te weten dat iemand zich zó ontzettend rot voelt dat de dood als enige uitweg voelt. Ik heb de achterdeur dichtgedaan, maar dat betekent niet dat ik geen last meer heb van suïcidale gedachtes. Ze zijn er nog regelmatig. Het grootste verschil is dat ik nu ook kan en durf te voelen dat ik wil leven. En daar ben ik ontzettend dankbaar voor.

Loop jij zelf met gedachtes aan suïcide rond? Heb jij momenten waarop je het leven niet meer ziet zitten, maar durf je hier eigenlijk niet over te praten? Neem dan contact op met 113Online. Zij bieden 24 uur per dag, 7 dagen per week de mogelijkheid om te chatten of te bellen. Dit kan geheel anoniem.

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *